Objawy Dny Moczanowej – Jak Leczyć Artretyzm?

dna moczanowa objawy leczenie hiperurykemii

Pierwszym objawem dny moczanowej jest ostry ból stawów. Najczęściej jest to duży paluch u stopy, wtedy mówimy o podagrze. Do ataku bólu i wystąpienia guzków dnawych dochodzi w nocy, gdy stężenie kwasu moczowego we krwi rośnie, dochodzi do hiperurykemii i wytrącają się ostre kryształki soli kwasu moczowego. Dowiedz się jak leczyć artretyzm, obniżyć kwas moczowy we krwi i poznaj inne objawy dny moczanowej, zwanej też artretyzmem.

Spis treści

  1. Co to jest dna moczanowa?
  2. Przyczyny rozwoju dny moczanowej
  3. Jak powstają objawy dny moczanowej?
  4. Gdzie występuje dna moczanowa?
  5. Objawy dny moczanowej
  6. Kto leczy objawy dny moczanowej?
  7. Jak leczyć dnę moczanową?
  8. Leczenie objawowe dny moczanowej domowymi sposobami
  9. Jak wyleczyć objawy dny moczanowej?
  10. Jak obniżyć podwyższony kwas moczowy we krwi?

bezpłatny plan dietetyczny

Co to jest dna moczanowa?

Dna moczanowa, znana też jako skaza moczanowa, podagra lub artretyzm – jest chorobą cywilizacyjną o podłożu genetycznym, której ujawnianie się potęgowane jest brakiem aktywności fizycznej i nieodpowiednią dietą, charakterystyczną dla krajów rozwiniętych.

W dnie moczanowej dochodzi do zapalenia stawów spowodowanym nieprawidłowym metabolizowaniem zasad purynowych (puryn), które stanowią część aminokwasów wchodzących w skład białka pokarmowego. Z puryn powstaje kwas moczowy, który jest naturalnym metabolitem. Jednak przez podwyższony kwas moczowy w krwi, czyli hiperurykemię, dochodzi do wytrącania i okładania się soli tego kwasu.

Normy stężenia kwasu moczowego we surowicy krwi to:

  • 25 – 80 mg/dL dla mężczyzn
  • 15 – 60 mg/dL dla kobiet

Dla wartości niższych mówić możemy mówić o hipourykemi, której nie klasyfikuje się jako stan chorobowy. Najczęściej wynika z diety ubogobiałkowej np. wegańskiej lub zaburzeń biochemicznych, jednak nie ma wpływu na zdrowie.

Utrzymujące się stężenie wyższe niż norma oznacza stan hiperurykemii, który w większości przypadków przechodzi w stan chorobowy i objawia się atakami bólu.

Przyczyny rozwoju dny moczanowej

W rozpoznaniu objawów dny moczanowej pomocne jest stwierdzenie czynników zwiększających ryzyko wystąpienia choroby. Do najczęstszych przyczyn zwiększających ryzyko dny należą:

  • Nadwaga lub otyłość (wskaźnik BMI powyżej 25)
  • Płeć męska
  • Wiek powyżej 30 roku życia (najczęściej po 60.)
  • Nieodpowiednia dieta (dużo tłuszczów nasyconych, białka zwierzęcego, alkoholu)
  • Stosowanie diet bogato białkowych (paleo, Dukana, Atkinsa itp.)
  • Brak aktywności fizycznej
  • Nadużywanie alkoholu
  • Nieodpowiednie nawodnienie lub odwodnienie
  • Leki (moczopędne, aspiryna)

Jak wykryć dnę moczanową?

Pierwszym objawem podagry jest silny atak bólu w stawach. Zwykle pojawia się w godzinach wieczornych lub w nocy i trwa kilka godzin. Objawia się występującymi charakterystycznymi zaczerwienieniami skóry, obrzękiem w okolicy stawu oraz tzw. guzkami dnawymi.

W celu definitywnego rozpoznania symptomów dny moczanowej niezbędna jest laboratoryjna diagnostyka płynu stawowego pod kątem obecności kryształków kwasu moczowego.

Jak powstają objawy dny moczanowej?

Artretyzm jest chorobą spowodowaną nadmierną ilością kwasu moczowego w surowicy krwi, objawiającą się nagłymi i ostrymi atakami bólu w charakterystycznych, słabiej ukrwionych miejsach. Oprócz nieodpowiedniej diety i braku interwencji żywieniowej, z rozwojem choroby koreluje także nadwaga i otyłość.

Podłoże choroby jest uwarunkowane trzema głównymi czynnikami:

  • Wiekiem – wraz z nim rośnie ryzyko wystąpienia dny
  • Predyspozycją genetyczną – płeć męska i obciążenie rodzinne
  • Dietą warunkującą wysoką produkcję kwasu moczowego – obfitującą w puryny i alkohol

Dna może być bezobjawowa lub objawiać się atakami bólu, które utrzymują się do kilku godzin i wolno ustępują. Spowodowane jest to niepoprawnym metabolizmem zasad purynowych, których metabolit w postaci kwasu moczowego wytrąca się w postaci soli sodowych.

Dzieje się tak na skutek przekroczenia stopnia maksymalnej rozpuszczalności kwasu moczowego w krwi. Problem stanowi fizyczna postać soli moczanu jednosodowego, która ma formę krystaliczną. Sole tego związku następnie osadzają się tworząc złogi fizycznie ostrych kryształków, bolesnych i ciężkich do usunięcia przez organizm.

Następnie są fagocytowane przez makrofagi, które uwalniają markery stanu zapalnego – interleukiny. W efekcie kombinacja stanu zapalnego, ostrych, ciężko usuwalnych kryształków oraz obumierających makrofagów równa jest ostrym napadom bólu.

W celu uniknięcia bólu, stanów zapalnych oraz ograniczenia ruchowego spowodowanego brakiem mobilności zaatakowanego stawu, należy wdrożyć leczenie, także w postaci diety przy dnie moczanowej, często połączonej z leczeniem farmakologicznym i całkowitą abstynencją.

bezpłatny plan dietetyczny

Gdzie występuje dna moczanowa?

Sole kwasu moczowego wytrącają się, tworząc złogi, w miejscach najgorzej ukrwionych. Do takich zaliczają się głównie stawy i obszary okołostawowe, ale także okolice innej tkanki chrzęstnej. Takim miejscem może być małżowina uszna, gdzie powstają guzki dnawe.

Które stawy atakuje skaza moczanowa?

Stawy w których najczęściej odkładają się złogi to, przede wszystkim, te znajdującej się w partiach dystalnych (dalszych) i słabo ukrwionych.

Dna w zależności od miejsca występowania może być nazywana:

  • Podagrą – najczęstsza, staw dużego palucha u stopy
  • Gonagrą – w stawie kolanowym
  • Chiragrą – w stawach kończyn górnych (łokcie, nadgarstki, kciuk)
  • Rachidagrą – okolice kręgosłupa i łopatek

rodzaje dny moczanowej podagra gonagra chiragra rachidagra objawy
Grafika 1. Rodzaje dny moczanowej w zależności od umiejscowienia stanu zapalnego

Objawy dny moczanowej

Podagra dotyka zwykle mężczyzn po 60 roku życia, z nadwagą lub otyłością, oraz posiadających dietę o wysokiej kaloryczności, zawierającą duże ilości tłuszczów nasyconych, białka zwierzęcego i alkoholu, szczególnie piwa.

Pierwszym objawem choroby jest atak bólu, zwykle w stawie palucha u stopy. Zazwyczaj dochodzi do niego w godzinach późnowieczornych lub w nocy. Dochodzi do zaczerwienia (stan zapalny) oraz obrzęku w jego okolicy. Skóra w okolicy stawu będzie zaróżowiona i napięta, a dotykanie będzie bolesne. Dodatkowymi objawami skórnymi mogą być guzki dnawe.

objawy dny moczanowej kwas moczowy stan zapalny stawu opuchlizna kryształki kwasu moczowego złogi paluch
Grafika 2. Ilustracja stanu zapalnego wywołanego ostrymi kryształkami wytrąconego kwasu moczowego

Tak samo będzie w przypadku stawu łokciowego, kolanowego, oraz w okolicach łopatek i kręgosłupa. Dodatkowo większe ilości złogów mogą wpłynąć znacząco na ograniczenie mobilności danego stawu, co ma często miejsce w przypadku kolana.

Dodatkowo symptomy objawiać się mogą:

  • Uczuciem rozbicia
  • Podwyższoną temperaturą ciała lub gorączką
  • Problemami z zasypianiem
  • Bólem innych stawów (często sąsiednich, przyległych do zaatakowanego)

Kto leczy objawy dny moczanowej?

Po pojawieniu się pierwszych objawów skazy moczanowej należy szybko skontaktować się z lekarzem rodzinnym. Najlepiej już następnego dnia po pierwszym ataku, jeżeli jest to możliwe. Osoba z wykrytą dną moczanową powinna być pod stałą opieką lekarza reumatologa i rozpocząć leczenie.

Chorobę diagnozuje lekarz, który powinien udzielić też porad jak zmniejszyć ryzyko kolejnych ataków. Z racji że choroba ta jest dietozależna, niezbędna będzie także interwencja żywieniowa w postaci zbilansowanej diety przy dnie moczanowej i pozostanie pod okiem wprawnego dietetyka. Leczenie dietetyczne pomoże uniknąć ataków dny, a nawet leczenia farmakologicznego.

Jak leczyć dnę moczanową?

Przy wykrytej podagrze, oprócz nadzoru lekarza oraz odpowiedniej diety niskopurynowej, może być też konieczne leczenie farmakologiczne. Głównym celem leczenia dny jest przeciwdziałanie wytrącaniu się soli kwasu moczowego, zatem też do zmniejszenia jego produkowanej ilości.

Do leków najpopularniej stosowanych należą kolchicyna oraz allopurynol:

  • Kolchicyna jest zazwyczaj przepisywana przez lekarza w przypadku ostrego ataku dny w celu szybszego złagodzenia bólu przez zwiększoną mobilizację i usuwanie złogów kwasu moczowego.
  • Allopurynol jest najpopularniejszym lekiem stosowanym między atakami dny w celu zmniejszenia stężenia kwasu moczowego przez ograniczenie jego produkcji z zasad purynowych.

Leczenie objawowe dny moczanowej domowymi sposobami

Spośród wszystkich metod leczenia zwykle najbardziej pożądanymi są te domowe i naturalne. Mają łączyć w sobie prostotę i zadziwiającą wysoką skuteczność w leczeniu chorób, których jedyną alternatywą są półśrodki lub leki.

Do najskuteczniejszych domowych sposobów leczenia dny moczanowej należą:

  • Ograniczenie niektórych pokarmów w codziennej diecie
  • Włączenie lub zwiększenie ilości korzystnych pokarmów i substancji odżywczych
  • Zwiększenie aktywności fizycznej
  • Utrzymanie prawidłowej masy ciała

Pokarmy które należy ograniczyć to głównie te powodujące efekt moczopędny i naturalnie bogate w zasady purynowe lub wpływające na ich metabolizm.

Coraz więcej badań donosi o produktach lub substancjach naturalnie występujących w żywności, które mają korzystny wpływ u osób z dną. Warto czerpać z tej wiedzy i włączyć niektóre produkty do codziennej diety przy podagrze lub zwiększyć ilość już obecnych.

Aktywność fizyczna jest nieodłącznym elementem nie tylko domowego leczenia dny moczanowej, ale także zdrowia każdego człowieka. Wysiłek fizyczny jest potrzebny dla zachowania zdrowia serca i układu krążenia, zwiększenia odporności, utrzymania sprawności umysłowej i wydolności fizycznej, a nawet poprawy samopoczucia.

Leczenie cytryną i ziołami

W internecie można znaleźć informacje nt. niekonwencjonalnych remediów, które mają pomóc, chronić przed dną lub nawet ją leczyć. Niestety nie są one podparte żadnymi dowodami naukowymi, a jedynie luźno nawiązują do błędnie zinterpretowanych faktów naukowych.

Faktem jest, że witamina C wpływa na obniżenie stężenia kwasu moczowego w surowicy. Jej wyższe spożycie jest wskazanie i może przyczynić się do rzadszych i łagodniejszych ataków dny. Jednak sama witamina C nie jest remedium i nie pomoże każdemu. Pomimo jej większego spożycia ataki i tak mogą wystąpić.

Dodawanie soku z cytryny do wody jest dobrym rozwiązaniem, a picie jej na czczo wspaniałym sposobem na nawodnienie organizmu po nocy. W trakcie snu, z potem i oddechem (para wodna), tracimy wodę i możemy być lekko odwodnieni, więc jeżeli sok z cytryny zmotywuje nas do uzupełnienia płynów, nie ma ku temu przeszkód. Jednak dodanie łyżeczki, łyżki, a nawet soku z połowy cytryny nie będzie miało tak zbawiennego wpływu jak twierdzą niektórzy twórcy.

Zawartość witaminy C

Cytryny wbrew pozorom nie mają aż tak dużo witaminy C. W 100 gramach znajduje się jedynie 49 mg. Jak na owoc nie jest to mało, jednak istnieje wiele znacznie lepszych pokarmowych źródeł witaminy C, zarówno z owoców jak i warzyw. Dodanie małej ilości soku nie wpłynie znacząco na dzienną podaż tej witaminy.

Natomiast spożywanie 20 cytryn dziennie jest niedorzeczne i niewydajne. Zamiast tego lepiej zjeść porcję warzyw do każdego głównego posiłku, uwzględniając w diecie produkty naturalnie bogate w witaminę C i przy okazji inne składniki odżywcze jak np. polifenole, które także wykazują korzystne działanie przy skazie moczanowej.

W przypadku ziół nie można mówić o leczeniu, a po części o niepożądanym działaniu. Zioła o lekkich właściwościach diuretycznych (moczopędnych) mogą wpływać pozytywnie jak i negatywnie. Zwiększyć się może wydalanie kwasu moczowego z moczem, jednak zanim to nastąpi, musi dojść do jego kumulacji. Natomiast jeżeli stężenie osiągnie stan hiperurykemii, dojść może do ataku. Nie można zapominać, że zioła mogą dostarczać także antyoksydantów, polifenoli i garbników, których działanie jest korzystne w przebiegu dny, jednak można tu mówić o ich leczniczym działaniu.

objawy dny moczanowej podagra

Jak wyleczyć objawy dny moczanowej?

Dna moczowa oprócz ostrej, w postaci ataków może mieć także formę ukrytą. Można mieć hiperurykemię bezobjawową, czyli taką w której pomimo stężenia kwasu moczowego we krwi na poziomie wyższym niż 6,8 – 7 mg/dL nie ma objawów klinicznych.

Możliwe jest wykrycie tego stanu dzięki badaniu krwi, a u większości osób z hiperurykemią bezobjawową nie rozwinie się skaza moczanowa. Leczenie farmakologiczne nie jest wymagane, jednak warto skorygować dietę pod kątem dny moczanowej, by zminimalizować ryzyko rozwoju podagry w przyszłości.

Jak obniżyć podwyższony kwas moczowy we krwi?

Dna moczanowa jest chorobą przewlekłą, jednak stosując odpowiednią dietę można ją prawie wyleczyć. Nie jest to choroba w pełni uleczalna, jednak dbając o stężenie kwasu moczowego we krwi w granicach normy, ataki nie będą się pojawiać, co jest głównym symptomem tej choroby.

Najskuteczniejszą metodą obniżania kwasu moczowego we krwi jest dieta w dnie moczanowej. Eliminacja kilku produktów z codziennej diety oraz alkoholu, może w ogromnym stopniu zmniejszyć częstotliwość ataków oraz poprawić jakość życia. Dzięki wiedzy co jeść, a które produkty ograniczyć można doprowadzić do odstawienia lub redukcji leczenia farmakologicznego, czyli leków głównie łagodzących objawy i dodatkowo obciążających wątrobę.

Od momentu wykrycia do końca życia jest ryzyko wystąpienia ataków, których częstotliwość z wiekiem będzie się nasilać, jeżeli nie zostanie wdrożone leczenie dny moczanowej dietą i stosowanie się do zaleceń dietetyka i lekarza.

Źródła

Dna moczanowa Pachocka, L., and M. Jarosz. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa (2011).

Zasady leczenia farmakologicznego dny moczanowej. Jakubiak, Grzegorz. https://www.researchgate.net/publication/315664645

Występowanie i leczenie dny moczanowej w Polsce. Analiza–wskazania–rekomendacje.Raciborski, F., Maślińska, M., Kłak, A., Filipiak, K. J., Szymański, F. M., & Szczypior, A. (2015). Warszawa: Instytut Ochrony Zdrowia w Polsce.

The effects of vitamin C supplementation on serum concentrations of uric acid: results of a randomized controlled trial.Huang, Han‐Yao, et al. Arthritis & Rheumatism 52.6 (2005): 1843-1847. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/art.21105

Update on importance of diet in gout.Beyl Jr, Randall N., Laura Hughes, and Sarah Morgan. The American journal of medicine 129.11 (2016): 1153-1158. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0002934316307239

bezpłatny plan dietetyczny

1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek (No Ratings Yet)

Loading...

Ten wpis ma 0 odpowiedzi

Komentarze otwarte

Zostaw odpowiedź

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a : <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

}(jQuery));