Dieta cukrzycowa – co muszę wiedzieć o jedzeniu, jadłospisie i produktach?

Dieta cukrzycowa

W dzisiejszych czasach świadomość ludzi o kluczowej roli zdrowego odżywania wzrasta. Coraz więcej osób zdaje sobie sprawę, że spożywane produkty mają wpływ na nasze zdrowie i dobre samopoczucie. Według opracowań wielu specjalistów przestrzeganie ogólnych zasad prawidłowej diety, polepsza jakość życia i je wydłuża.

Dieta cukrzycowa, jako dieta zgodna z zasadami zdrowego żywienia, jest tego najlepszym przykładem. Spowodowane jest to głównie ograniczeniem prawdopodobieństwa wystąpienia najgroźniejszych chorób, w tym cukrzycy nabytej. Wiele badań wykazuje, że jakość żywienia ma związek z chorobami nowotworowymi. Ograniczenia spożycia soli, niezdrowych tłuszczów i regularne spożywanie posiłków wpłynie pozytywnie na nasze zdrowie i rezultacie samopoczucie. Może nas także uratować od przedwczesnej śmierci.

Dietą uwzględniającą te, i inne zasady zdrowego żywienia jest dieta cukrzycowa.

Prawidłowa dieta i jej wpływ na nasze zdrowie

Dietetycy zalecają skoncentrować się przede wszystkim na spożywaniu produktów bogatych w błonnik – czyli owocach i warzywach. Tłuszcze nasycone należy spożywać w ilości nie większej niż 10% ogólnej wartości energetycznej diety, a w przypadku osób, u których już wcześniej wykryto problemy zdrowotne, jedynie 3%.

Skoncentrować należy się także na spożywaniu odpowiedniej ilości wody i produktów pełnoziarnistych. Warto także pamiętać o przestrzeganiu kilku podstawowych zasad prawidłowej diety cukrzycowej, które z pewnością odbiją się korzystnie na naszym organizmie.

Jak i kiedy jeść?

Przede wszystkim należy spożywać posiłki regularnie, w odstępach co 3-4 godziny. Pomaga to zachować stabilny poziom glukozy we krwi i prawidłowy metabolizm. Dietetycy, z uwagi na poziom zawartego w nich wapnia, zalecają także picie minimum 2 dużych szklanek mleka, jogurtu lub kefiru dziennie. Warto ograniczyć ilość spożywanego mięsa czerwonego i zastąpić go drobiem, rybami lub nasionami roślin strączkowych.

Należy unikać jedzenia słodyczy, które doprowadzają do rozwoju przewlekłych chorób. Można je zastąpić m.in. surowymi owocami i orzechami lub masłem orzechowym. Nie bez wpływu na nasz organizm pozostaje alkohol, który działa destrukcyjnie nie tylko na wątrobę, ale także w nadmiarze (więcej niż mała lampka czerwonego wina do obiadu) ma negatywny wpływ na cały układ trawienny i nerwowy.

Dieta cukrzycowa rządzi się podobnymi prawami, które postaramy się Państwu przybliżyć.


Spis treści: Dieta cukrzycowa – co muszę wiedzieć o jedzeniu, jadłospisie i produktach?

  1. Czym jest dieta cukrzycowa?
  2. Do kogo jest skierowana?
  3. Odpowiednie badania
  4. Dozwolone produkty
  5. Zakazane produkty
  6. Zamienniki
  7. Wprowadzenie nowych nawyków
  8. Podsumowanie

Czym jest dieta cukrzycowa?

Dieta ta należy do najważniejszych metod leczenia cukrzycy. Jej rola jest niezmiernie ważna, szczególnie w pierwszych tygodniach od zdiagnozowania choroby. Powinno się ją dobrać niezwykle uważnie i zgodnie z podstawowymi zasadami żywienia. Przy odpowiedniej jej kompozycji dodatkowa suplementacja nie będzie niezbędna.

Cukrzyca jako choroba została zdefiniowana w 1999 r. przez Światową Organizację Zdrowia (World Health Organization). Zgodnie z tą definicją jest to choroba, którą charakteryzuje hiperglikemia, czyli prościej mówiąc wzrost i utrzymujący się ponad normę poziomu cukru (glukozy) we krwi z powodu defektu wydzielania lub działania insuliny.

Nieleczona cukrzyca doprowadza do poważnych uszkodzeń wewnętrznych organizmu, niewydolności narządów – ma szczególnie negatywny wpływ na nerki, układ nerwowy, serce i naczynia krwionośne.

Międzynarodowa Federacja ds. Cukrzycy w 2009 r. oszacowała, że chorych na cukrzycę na świecie jest ok. 285 mln ludzi. Według ich badań do 2025 roku liczba ta wzrośnie do 380 mln. Choroba ta staje się ogólnoświatowym problemem społecznym.

Najnowsze badanie WHO donosi o drastycznym wzroście chorujących na cukrzycę w Polsce. W 2014 roku było to ok. 5% populacji, czyli ponad 2 mln osób, obecnie jest to aż 9,5%. Cukrzyca skraca życie przeciętnie o 6 do 10 lat.

Choroba dotyka przede wszystkim kraje wysokorozwinięte, a więc te, w których ludzi charakteryzuje codzienny pośpiech, a co za tym idzie brak aktywności fizycznej, niezdrowa i wysokokaloryczna dieta i częste spożywanie wysoko przetworzonych produktów.

dieta cukrzycowa

Kogo dotyka?

Większość chorych ludzi to ludzie otyli, dlatego tak ważne jest przestrzeganie prawidłowych zasad zdrowego odżywiania. Ważną cechą diety dla cukrzyka jest niskocholesterolowe odżywianieszczególnie w frakcje LDL i VLDL. Istotne też jest wczesne wykrycie stanu przedcukrzycowego. Wówczas dzięki wczesnemu wprowadzeniu diety cukrzycowej, modyfikacji stylu życia i redukcji otyłości możemy uniknąć wprowadzenia leczenia farmakologicznego.

Niezmiernie ważna będzie wówczas zmiana nawyków żywieniowych, uregulowanie gospodarki węglowodanowej i redukcja tłuszczy nasyconych. Wielu korzystających z diety ogranicza się do spożywania 1500 kcal dziennie, co skutecznie pomaga zredukować wagę, a przy jej prawidłowym balansie i kompozycji nie tracimy minerałów niezbędnych dla organizmu.

Dieta cukrzycowa nie musi być nudna! Przy odpowiednim dobraniu składników, może okazać się niezwykle ciekawa i możliwa do stosowana przez każdego, kto nie chce dopuścić do negatywnych skutków złego stylu życia.

Dopasują swoją dietę

Do kogo jest skierowana?

Dieta cukrzycowa została stworzona dla osób w stanie przedcukrzycowym oraz osób już dotkniętych chorobą. Amerykańskie Towarzystwo Diabetologiczne i WHO podzieliły cukrzycę na cztery grupy: cukrzycę typu 1 i 2, o nieznanej etiologii (idiopatyczne) oraz cukrzycę ciężarnych. Typ pierwszy ma podłoże genetyczne i charakteryzuje się niszczeniem komórek beta trzustki lub ich całkowitym brakiem, skutkującym w kompletnym braku insuliny.

Typ drugi to głównie skutek nieprawidłowej diety i braku aktywności fizycznej. Spowodowany jest defektem wydzielania insuliny lub insulinoopornością, ale także czynnikami środowiskowymi. Choroba ta dotyka głównie ludzi otyłych i rozwija się w organizmie przez wiele lat będąc skutecznie wspierana przez zły styl życia.

Wczesne wprowadzenie prawidłowej diety jest w tym przypadku niezmiernie ważne i może pomóc uniknąć doprowadzenia do głównego stadium cukrzycy. Aż 85% wszystkich przypadków zachorowań na cukrzycę typu B powiązane jest z nieprawidłową dietą!

Dieta u kobiet w ciąży i osób zdrowych

Cukrzyca kobiet ciężarnych to cukrzyca zarówno typu 1 jak i 2 wywołana zaburzeniami metabolizmu. Odpowiednia dieta w okresie ciąży, a także po urodzeniu dziecka i podczas karmienia, jest niezmiernie ważna. Pod żadnym pozorem nie można ignorować jej znaczenia!

Dieta cukrzycowa jest nieodłącznym czynnikiem wspomagającym leczenie. Przy złym stylu odżywiania nawet odpowiedni dobór leków nie poprawi stanu zdrowia i nie będą one w stanie ostatecznie ustabilizować poziomu glukozy. Cukrzyca, jak żadna inna choroba, jest bezwzględnie związana z tym, co jemy.

Pamiętajmy także, że stosowanie diety ukierunkowanej na leczenie cukrzycy przyniesie także pozytywne korzyści dla ludzi zdrowych, którzy zdecydują się ją stosować. Prawidłowo dobrana nie różni się szczególnie od innych. Zawiera niezbędne składniki odżywcze i witaminy. Nie jest też wbrew pozorom ogromnie rygorystyczna. Zawiera znane przez nas wszystkich posiłki, a nawet od czasu do czasu deser. Największą rolę odgrywa w niej zachowanie odpowiednich proporcji i całkowite porzucenie złych nawyków.

Odpowiednie badania

Jak już wcześniej wspomniano, na dietę cukrzycową może przejść każdy, kto jest zainteresowany prowadzeniem zdrowego i regularnego stylu życia. Jednak jeżeli chcemy wiedzieć, czy na pewno potrzebujemy opisywanych zmian, możemy przeprowadzić odpowiednie badania.

Po pierwsze, sama obserwacja naszego ciała i niektóre nieprawidłowe zachowania powinny być dla nas sygnałem ostrzegawczym. Jeżeli często korzystasz z toalety i doznajesz uczucia pragnienia częściej niż przeciętny człowiek, a przy tym każdego dnia ogarnia cię senność i apatia, jest to znak, że warto zrobić badania na poziom cukru we krwi.

Według lekarzy, raz na trzy lata glukozę powinny sprawdzać także osoby bez żadnych dolegliwości, gdyż cukrzyca może w pierwszym stadium okazać się podstępna i nie dawać żadnych objawów. Jeżeli cierpisz na otyłość, nie jesteś osobą aktywną fizycznie, a w rodzinie pojawiły się przypadki zachorowań, warto poddać się badaniu raz na rok. Badanie to przeprowadza się rano, gdyż należy przyjść na nie na czczo, najlepiej 12 godzin po spożyciu ostatniego posiłku. Dzień wcześniej warto powstrzymać się także od tłustego posiłku, który może nieco zafałszować wyniki.

cukrzyca badanie krwi glukometr

Prawidłowy poziom glukozy we krwi

Prawidłowa glikemia mieści się w granicach 60 – 99 mg/dl. Za nieprawidłową uważa się tę z wynikiem 100 – 125 mg/dl. Ten drugi wynik nie oznacza od razu cukrzycy, ale wymaga niezbędnej dalszej diagnozy. Powinien to być dla nas także sygnał ostrzegawczy do zmiany naszych nawyków żywieniowych. Ostateczne wyniki nieprawidłowej glikemii bądź też nieprawidłowej tolerancji glukozy wymagają natychmiastowej konsultacji z lekarzem pierwszego kontaktu, a także z diabetologiem.

Badania powinny przeprowadzić także kobiety po urodzeniu dziecka, które w momencie przyjścia na świat osiągnęło wagę powyżej 4 kg, osoby z nadciśnieniem tętniczym, a także osoby obciążone genetycznie chorobą. W celu stwierdzenia, czy potrzebujemy diety cukrzycowej, warto udać się także do dietetyka nawet bez stwierdzonej cukrzycy.

W przypadku, gdy nasze BMI przekracza 25 bardzo możliwe, że lekarz sklasyfikuje nas jako osobę w stanie przedcukrzycowym i zaleci przestrzeganie diety.

Dieta dla cukrzyka

Dozwolone produkty

Dieta cukrzycowa rządzi się własnymi prawami. Ważne jest stosowanie produktów o niskim indeksie glikemicznym. W obecnych czasach, w razie jakichkolwiek wątpliwości, nie jest problemem zweryfikowanie konkretnych produktów i ich wartości odżywczych w Internecie. Należą do nich przede wszystkim warzywa. Warto odnotować, że cebula obniża poziom cukru. Nie można zapomnieć o błonniku, który odgrywa bardzo ważną rolę, dlatego też powinno się dobierać warzywa tak, aby uwzględnić w nich jego zawartość.

Charakterystyczny jest także sposób przygotowywania potraw. Produkty bardziej rozgotowane i rozdrobnione łatwiej uwalniają glukozę do krwi. Warto zrezygnować z kaszy i ryżu gotowanego w torebkach i spożywać je jak najmniej przetworzone, a więc w proporcjach 1,5 części wody do 1 części produktu, aż woda całkowicie się wchłonie. Makaron z kolei powinno się przygotowywać półtwardy. Do każdego posiłku powinniśmy dodawać surowe warzywa w ilości 0,5 kg dziennie. Owoce są dozwolone w ilości nie większej niż 250g dziennie. Zaleca się także wybór tych z niższą zawartością cukrów czyli np. grejpfruty, melony i arbuzy.

Osoby na diecie cukrzycowej powinny przygotować się na regularne spożywanie ryb przygotowywanych bez tłuszczu oraz w temperaturze nie wyższej niż 100 st. C. Mają one wówczas działanie przeciwmiażdzycowe. Zawierają też wysoką ilość kwasów omega Ω-3 i jodu. Spożywane powinny być w ilości ok. 150g dwa razy w tygodniu.

Zaleca się także wybieranie produktów świeżych i jak najmniej przetworzonych. Istotną rolę w diecie dla cukrzyków ma chrom. Zwiększa on skuteczność działania insuliny. Znaleźć go można w m.in. orzechach, pszenicy, razowym pieczywie, wołowinie i brokułach.

dieta cukrzycowa dozwolone produkty

Zakazane produkty

Nie będzie wielkim zaskoczeniem, że dieta cukrzycowa przede wszystkim wiąże się z ograniczeniem spożywania cukrów prostych. Najlepszym rozwiązaniem jest całkowite ich wyeliminowanie. To samo dotyczy alkoholu, który sprzyja niedocukrzeniu i hamuje uwalnianie glukozy z wątroby. Warto także zrezygnować z owoców z dużą ilością cukrów czyli np. bananów, winogron, śliwek. Suszone owoce także zawierają duże ilości węglowodanów prostych.

Kontroli musi podlegać także tłuszcz. Chociaż ten zwierzęcy nie podnosi glukozy, wciąż nie pozostaje bez wpływu na poziom cholesterolu. W związku z tym niezbędna jest jego redukcja. Chorzy na cukrzycę mają skłonność do przedwczesnej miażdżycy. Należy także przywyknąć do niesmażenia potraw, co dla osób z wcześniejszymi złymi nawykami żywieniowymi może okazać się nie lada wyzwaniem.

Ogólnie kwasy tłuszczowe nasycone nie sprzyjają diecie. Dlatego też powinniśmy wykluczyć tłuste mięso takie jak kaczka, gęś, wieprzowina i ograniczyć mięso innych zwierząt hodowlanych jak cielęcina i wołowina. Nie powinno się także korzystać ze śmietany, masła i smalcu.

Ukryte cukry

Niektóre produkty powodują także gwałtowny wzrost poziomu glukozy i tym samym utrudniają kontrolę glikemii, dlatego też powinno się zachować kontrolę nad spożywaniem białego ryżu, płatków kukurydzianych, białego chleba i oczywiście słodkich i słonych przysmaków. Osoby przestrzegające diety muszą pamiętać, że cukier kryje się pod innymi nazwami na etykietach. Należy więc nauczyć się nazw takich substancji jak: syrop glukozowo-fruktozowy, maltodekstryna, dekstryna, fruktoza i maltoza.

Zrezygnowanie z cukrów prostych i tłuszczów nasyconych wydaje się prawdziwym wyzwaniem, jest to jednak wrażenie tylko pozorne. Po pewnym czasie można z łatwością przyzwyczaić się do wybierania właściwych produktów i niesmażenia potraw. Każdemu wyjdzie to na zdrowie, a więc także osoby bez problemów zdrowotnych powinny zdecydować się na takie rozwiązanie.

Zamienniki, a więc jak nie odczuwać skutków diety

Dla wielu osób, szczególnie w początkowym okresie diety cukrzycowej, wyeliminowanie wszystkich ulubionych i smacznych składników stanowi ogromną trudność. Dlatego też warto nauczyć się, że prawie każdy produkt da się zastąpić innym, zdrowszym, jednocześnie zaspokajając naszą potrzebę. Lekarze sugerują używanie zamienników cukrów, dlatego też odpowiednio szukając możemy odnaleźć produkty zdrowe, nieprzynoszące negatywnych konsekwencji dla naszego organizmu. Jeżeli brakuje nam cukru możemy zastąpić go Stewią. Nie jest ona przyswajalna przez organizm, nie zawiera więc kalorii. Ma także niski indeks glikemiczny, a więc diabetycy mogą ją stosować bez obaw.

Na polskim rynku znacząco na popularności zyskał Erytrytol, który bez przeszkód może być stosowany przez cukrzyków. Tuż za nim jest nieco mniej popularny słodzik, ale także także niemający negatywnego wpływu na glikemięTagatoza.

Jeśli odczuwamy potrzebę zjedzenia czegoś słodkiego, możemy skusić się na kisiel domowej roboty. Tłustą śmietanę z kolei można zastąpić jogurtem, a używając odpowiednich przypraw podczas gotowania, zapewnimy sobie pełnię smaku przy jednoczesnej rezygnacji z niewskazanych metod obróbki cieplnej.

Przyprawy

Należy jednak uważać na wszelkie mieszanki przypraw – jeżeli w składzie sól jest na pierwszej pozycji, oznacza to że jest jej najwięcej w produkcie i trzeba sięgać po inną przyprawę. Pieczywo białe warto zastąpić ciemnym. Jeżeli mamy ochotę na podjadanie, możemy nauczyć się jedzenia musli bez cukru, które z powodzeniem zastąpi nam słone przysmaki. W odpowiednich ilościach można jeść także orzechy. Jednak nic nie stoi na przeszkodzie używania oliwy z oliwek czy oleju rzepakowego. Gotowanie zup możemy oprzeć na chudych wywarach mięsnych zamiast doprawiać je ciężką śmietaną.

Wprowadzenie nowych nawyków

Poza przestrzeganiem listy zalecanych i zakazanych produktów nie można zapomnieć o aktywności fizycznej, która ma olbrzymi wpływ na samopoczucie i kondycję organizmu. Poprzez regularne ćwiczenia, lub chociaż codzienne trzydziestominutowe spacery, poprawiamy wydolność serca, spalamy zbędne kalorie i przyspieszamy nasz metabolizm. Wdrożenie aktywności fizycznej w codziennym życiu i podczas stosowania diety zwiększy jej efektywność.

Każdy dietetyk zaleca także zachowanie rozsądku w ustalaniu ilości spożywanych potraw. Należy jeść tyle, ile potrzebuje organizm. Nadwyżka kalorii spowoduje zwiększenie masy ciała, a chorzy będą potrzebować wzmożonego leczenia farmakologicznego. Posiłki należy spożywać regularnie o stałych porach i pamiętać o unikaniu wcześniej wymienionych produktów.

Warto też nabyć umiejętność zdrowego przyrządzania potraw i przestać smażyć na głębokim tłuszczu, a zastąpić to grillowaniem, pieczeniem i gotowaniem. Wszystkie te czynności wymagają czasu! Nieważne, czy zdecydowaliśmy się na dietę z przymusu zdrowotnego czy z własnej woli, w celu poprawienia sposobu odżywiania musimy wdrożyć nowe nawyki, a to wymaga cierpliwości. Po pewnym czasie wszystkie opisane czynności, eliminacja produktów oraz aktywność fizyczna, zaczną być naturalnymi nawykami, a nawet i przyjemnością.

Podsumowanie

Dieta cukrzycowa jest wbrew pozorom bardzo przyjazna osobom, które z niej korzystają. Chociaż dla cukrzyków jest niezbędna, także dla osób zdrowych nie może przynieść negatywnych skutków ubocznych. Jej zasady nie odbiegają od zwykłych, prawidłowych reguł zdrowego odżywania każdej przeciętnej osoby. Przed jej zastosowaniem warto jednak skonsultować się z dietetykiem, który może ułożyć nam jej odpowiednią wersję z uwzględnieniem aktualnego stanu zdrowia, wieku czy kondycji fizycznej. Poinstruuje nas także jak prawidłowo z niej korzystać nie tracąc przy tym żadnych wartości odżywczych i niezbędnych minerałów. Cukrzycy dzięki tej diecie mogą dużo łatwiej ustabilizować swoją sytuację zdrowotną, a także w niektórych przypadkach uniknąć terapii farmakologicznej.

Zapobiegnij cukrzycy

Ten wpis ma 0 odpowiedzi

Komentarze otwarte

Zostaw odpowiedź

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a : <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>